Að sleppa til að halda

Dag nokkurn í fyrra haust lá Range Rover á hvolfi á miðri götunni okkar. Út úr flakinu dró löggan strákinn í næsta húsi, ósáran en alveg útúrspíttaðan. Bíllinn karlsins á horninu hafði sýnilega orðið á vegi hans og karlfautinn lét dæluna ganga með svívirðingum yfir skelkaða nágranna mína, foreldra ökumannsins, sem komnir voru á vettvang. Eftir þetta er lífið í götunni ekki eins og áður.

Það stingur mig í hjartað að minnast þeirra stunda að maður hallaði sér yfir í garðvegginn í spjalli við stolta foreldra, sem töluðu um fátt annað en afrek sonarins. Sögðu stolt frá uppeldi sem byggðist á að banna aldrei, eða letja, enda tíðrætt um sína eigin bældu æsku. Og viti menn, stráksi blómastaði í viðskiptum frá ungum aldri, algerlega óbældur. Og þess gætti sannarlega í öllum umsvifum fjólskyldunnar. En þennan dag var hann afhjúpaður. Þetta stráktrippi var þá bara kengdópað spíttfrík í jakkafötum. Viðskiptaveldi hans ekkert nema skýjaborgir, sukk og skuldir. Skuldir sem foreldranir sitja uppi með og skuldir sem viðskiptavinum hans um allar jarðir eru tapað fé.

Því er ég að rifja þetta upp nú að ég heyrði ég það fyrir skemmstu frá frænda mínum, sem þekkir náið til fjölskyldunnar, að þaðan sé fátt góðra frétta. Útistöður við karlinn á horninu vegna bílviðgerðarinnar hafa heltekið fólkið, og það virðist hafa fengið verkstæðisreikninginn á heilann. Stórfjölskyldan er komin í hár saman og hver höndin upp á móti annarri. Einn vill fara í mál, af því að karlinn á að hafa lagt bílum viltlaust, en annar hefur fundið bónda norður á Stöndum sem getur tekið drossíuna bæði í viðgerð og klössun fyrir nánast ekki neitt. Allir keppast um að segjast vilja borga minna en hinir. Svo rífst þetta fólk og þráttar innbyrðis fram og til baka án niðurstöðu. Samt er þessi krossbölvaði viðgerðarreikningur ekki nema lítill hluti af öllu peningatapi þessa fólks. Það segist vilja standa í lappirnar með því að standa upp í hárinu á karlinum, en hugsar ekkert um að standa í lappirnar gagnvart sjálfu sér.

Sonurinn hefur enn ekki verið látinn svara fyrir eitt eða neitt neitt. Einnhver mun hafa pínt þau til að panta tíma hjá fjölskylduráðgjafa, sem leiddi þau rakleitt í sæla afneitun þangað til. Nú hefur tímanum verið frestað fram í febrúar. Fráleitt að taka eitthvað á sig áður en maður veit hvaða skít þessi ráðgjafi ætlar kasta, hafði einn sagt við frænda minn. Þau barma sér endalaust yfir örlögum sínum og fjölskyldunnar, en minnast ekki einu orði á neinn hinna sem tapað hefur fé og æru fyrir tilstilli sonarins.

Hér er um tvennt að ræða segir frændi. Annað hvort er þetta séræktað fjölskyldulægt siðleysi eða það er skömmin og sektarkenndin sem fær fólkið til að líta undan og loka augunum svo þau sjái ekki í eigin barm. Það forðast allir aðalatriðið. Allir hafa tapað fjársjóðum sínum, líka þeir sem allan tímann voru á móti þessum umsvifum. Þeir töpuðu sakleysi sínu þegar hinir töpuðu peningunum sínum. Saman segist þetta fólk vera að verja efnahaglegt sjálfstæði fjölskyldunnar og stolt sitt, en sér ekki að með hegðun sinni fyrirgerir það sjálfstæði sínu og svívirðir heiðurinn. Það rís ekki undir verkefninu og ferst í storminum. Enginn vill láta neitt af hendi og því missa allir allt.

Villtar álftir

Sú dæmisaga sem mér verður oftast hugsað til var sögð af Þorsteini Gylfasyni í einhverri alþýðubóka hans. Hún fjallar um siðleysingja. Mann sem lagði á sig að ganga ofan úr Háskóla niður á pósthús til að kaupa frímerki á eitt prívatbréf, frekar en að leggja það með vinnupóstinum. Þessi maður sá, eftir því sem Þorsteinn sagði, ekki mörkin milli siðlegrar og ósiðlegrar notkunar almannafjár, en hélt að það væri ráðvendni að ganga sem lengst. Mun grimmara dæmi skilst mér megi finna í bókinni Villtir Svanir, þar sem pótintáti í kínverska Kommúnistaflokknum lætur þungaða konu sína hlaupa langferðalag á eftir bílnum sínum. Hann vildi ekki að misnota eigur Flokksins og alþýðunnar.


Það eru nýjir tímar og nýtt Ísland. Nú eru komnir þingmenn sem standa við sannfæringu sína fremur en selja atkvæði sín fyrir embætti og bitlinga. Og þessi háttur mun breiðast út og varpa oki gömlu spillingarinnar af herðum þjóðarinnar. Ferðalagið er hafið. Þjóðin fylgir á eftir.


Einhverjir munu þó hafa séð að bílinn ekur í hringi. Og að þjóðin er tekin að mæðast.

Leyfi veitt, nema leyfi hafi fengist fyrir banni

Skólabróðir minn í menntaskóla fékk sumarvinnu við stíflugerð. Nýliðarnir á virkjanasvæðinu voru settir inn í djobbið af sköruglegum verkjstjóra. "Á þessum vinnustað er góður mórall..." sagði hann í lokin "....og ef einhver er ekki með góðan móral verður hann rekinn".

"Agi verður að vera" sagði góði dátinn Sveik. Það er gildir alls staðar, líka þegar krafan um góðan móral og umburðarlyndi er annars vegar. Skítamórall er bannaður, heyriði það moðhausarnir ykkar.

Það er skítamórall að vera með nefið ofaní hvers manns koppi og það er skítamórall þegar ríkisreknir meðaljónar eru hafðir til að leggja stein í götu dugandi fólks. Til þess að bæta úr þessu var sett á laggirnar nefnd, Karlanefndin. Það skildi enginn setja af stað eftirlit og afskifti nema hafa til þess fengið leyfi hjá Karlanefndinni, Eftirlitseftirliti Ríkisins. Sighvatur krati greinir frá

Persóna í leit að höfundi sínum

Eftir fjögurra vikna sumarleyfisyndi hefst hversdagslíf á ný, á sjálfum afmælisdegi dótturinnar. Maður opnar gáttirnar eftir sumarleyfi frá stjórnmálum og átlisgjöf og sér lafhrædda þjóð. Þjóð sem elt hefur skottið á sér í allt sumar og stendur enn á sama stað, móðari og hræddari en nokkru sinni. Icesave málið óhugnanlega er samt í raun sáraeinfalt. Hvort treystirðu Steingrími eða vantreystir? Það er útilokað að prívatpersóna eigi kost á upplýstri skoðun í þessu máli, það þarf hernaðarlega afgreiðslu. Að velja aðra leið er að biðja um annan herstjóra. Hvern viltu, Bjarna, Sigmund Davíð, Saari? Þjóðin orgar af hræðslu. Menn eru gengnir af vitinu.

Það óróar mig helst að Steingrímur er hetja. Hann gengur til vopna í hildarleik sem hann ber enga ábyrgð á, en snýst til varnar af kjarki og ósérhlífni. Kemur fram hrokalaus og heiðarlegur og leggur líf sitt að veði. Enginn annar í þessari sögu kemst í námunda við hann að glæsileik. Og enginn fær fellt slíka hetju, nema eigin liðsmaður. Þjóðin grætur af hræðslu þegar hún skynjar að það er hetja sem fer fyrir henni. Hún á ekki skilið hetju, hún vill durt. Hrokafullan durt sem kúgar liðsmenn sína og fer með ofríki heima fyrir. Slíkum myndi hún fylgja, ekki hetju.

Íslands óhamingju verður allt að vopni er leiðarstefið í hrunsögu Íslendinga. Ótrúlegri sögu þar sem hið versta af verstu gerist hvað eftir annað og gæti nú nálgast nýjan hátind. Skynsemin segir annað, það er pólitísk fásinna vinstri græns að fella foringja sinn. Þess vegna hef ég hingað til sagt, að það muni ekki gerast. En í Íslendingasögunni, harmleiknum um hrunið verður samt svo að fara. Við erum áhrifalusar persónur, hvernig sem á allt er litið, en brátt fáum við úr því skorið hvort við erum áhrifalausir borgarar í raunveruleikanum eða persónur í sögu.

Óhugnaður: Myndhverfing raungerist

Áður en mér tekst að loka augunum berast þær fréttir að Hótel Valhöll, Þingvöllum standi í björtu báli. Í alvöru, ekki á allegorískan hátt brennur Þingvallahótelið. Nýja Ísland, nýju Þingvellir.

Mange underbara ting

Ógæfu Íslands verður allt að vopni, áfram. Þetta er kunnuglegt úr Íslandssögunni, þegar það fer að ganga illa, þá skal það ganga illa, alla leið. Frekar þann versta en þann næst besta. Ofan á allt annað, já allt annað, sem dunið hefur yfir síðan pótemkíntjöldin hrundu er landið aftur stjórnlaust. Alþingi er í háalofti, því enginn vill kvitta undir nótuna eftir partíið sem rústaði hótelið og nú vilja þingmenn líka komast undan því að banka upp á annars staðar og spyrja hvað kostar. Íslendingar þurfa engan her, hann dræpi sig sjálfur frekar en að berjast.

Ég get ekki lengur horft á þetta. Nú dreg ég mig í hlé og bíð þess sem verða vill. Eftir allt, þá er svo marga dásemd sköpunarverksins að sjá og undrast á þessum tíma árs.

Grimmt gras

Fögur er Hlíðin, einkum út-Hlíðin. Ég var í Múlakoti um helgina og varð heillaður af Hlíðinni, einkum þó út-Hlíðinni. Þar sem hjalandi skopparalækir heilsa á aðra hönd, en á hina gnæfir Eyjafjallajökullinn, sú hin mikla mynd. Mitt formlega erindi austur var að slá gras. Með garðsláttuvél. Og gras kemur alltaf á óvart, það vex nefnilega yfir og hylur. Veggur sem reistur var fyrir nokkrum árum hefur í sumar sokkið í gras og er að hverfa. Þó sláttuvélar og bensínorf veiti sleitulaust viðnám, hefur grasið alltaf sigur.

Ég gúgglaði því gras þegar ég kom heim. Gras og ljóð. Mundi óljóst eftir samnefndu ljóði Carl Sandburg, án þess að muna höfundinn og hélt í þokkabót að Magnús Ásgeirsson hefði þýtt, en fann þetta ekki í mínum bókum. Kom í ljós að það var Steinn Steinarr sem snarað hafði ljóði Sandburg og það hafði ég oft lesið. Svo verð ég þess vís við að grúska þetta að Steinn hafði í raun ort nýtt ljóð. Aukið, bætt við og hnýtt framanvið Sandburg. Lesið nú finnst manni þetta eiga einkar vel við okkar blæddu útrásarþjóð.

Skreytið hendur og eyru
með glitrandi gimsteinum.
Haldið danskleiki og veislur
undir vorbláum himni.
Hrópið afreksverk ykkar og heljudáðir
af húsþökunum

Ég er gras og ég græ yfir spor ykkar.
......

Önnur og sannari íslensk snörun hlýtur að vera til, og er eins og mig minni að eina sé t.d. að finna í tilraunaútgáfu á nútímaljóðum fyrir skólaunglinga og kennd var í Hagaskólanum á liðinni öld. Nafn Finns Torfa Hjörleifssonar kemur upp í hugann, sennilega ritstjóri.

Snorri Hjartarson orti líka um grasið sem grær yfir leiðin, /felur hina dánu /friði og von. Þetta er úr ljóðinu Vor og það hefst svona:

Blessað veri grasið
sem grær kringum húsin
bóndans og les mér
ljóð hans,
þrá og sigur
hins þögla manns

Tilvitnunin er fengin af vef Mjólkursamsölunnar: jonas.ms.is. Vona ég að hér sé rétt til vitnað, en mjólkursamsalan hafi ekki hnýtt framanvið frá eign brjósti.

En aftur að að grasi Carl Sandburgs. Það er örugglega engin bændahylling og það fjallar ekki um hrokann eins og útgáfa Steins, heldur um grimmdina. Snilldin í þessari hnífbeittu stríðsádeilu er afstaða grassins. Grimmd grassins. Grasið hylmir yfir og því flökrar ekki við neinu. Þannig urðu vígvellir fyrra stríðs, því höfuðafreki vítisverkfræðinnar, strax iðagrænir aftur. Við lærum aldrei neitt, bötnum ekkert. Við teljum okkur trú um að tíminn sé hinn mikli dómari, en þvert á móti er hann á endanum sekur um mestu grimmd allra ódæðisverka, gleymskuna. Og þar af leiðandi endurtekninguna.

I am the grass.
Let me work.

Rekur þá á fjörurnar þessi dásamlegi flutningur skáldsins sjálfs, þökk sé youtube.