Ráðamenn bera ábyrgð á landinu

Stjórnmálamenn bera ábyrgð á Íslandshruninu, þeir stjórnmálamenn sem verið hafa við völd. Hvernig dettur mönnum í hug að tala öðruvísi? Skipstjóri ber alltaf ábyrgð á strandi. Æðsta skylda hans er að halda skipinu á floti og vernda líf skipverja. Æðsta skylda þings og ríkisstjórnar er að verja grunnstoðir og gangverk samfélagsins og þar með hag landsmanna. Þetta hefur brugðist jafn áþreifanlega og óvéfengjanlega á Íslandi og skip strandar. Þeir sem neita því að ráðandi stjórnmálamenn beri ábyrgð skilja ekki hvað ábyrgð er.

Auðvitað geta margir aðrir átt að bera ábyrgð. Hver einstaklingur ber ábyrgð á því sem hann er settur yfir og hver ber sína siðferðislegu ábyrgð sem maður og hluthafi í samfélaginu. Og auðvitað geta aðstæður verið ólíkar. Sumir kunna hafa drýgt glæpi og sýnt fullkomið siðleysi, en aðrir verið góði viljinn út í gegn og gert allt hvað þeir gátu til að forða slysinu. Á gerðum sínum ber hver maður ábyrgð, en þar að auki ber maður ábyrgð á því sem manni er falið að vernda.

Ábyrðin á skipinu er grundvallareðli skipstjórastarfsins. Ábyrgðin á landsstjórninni er á sama hátt grundvallareðli ráðherradómsins. Alþingi er svo útgerðin, sem ætti að ráða og reka sína kapteina.

"Tóm sósa", sagði þingmaður um lög sem hann hafði greitt atkvæði að beiðni flokksformannsins, en svo lesið fyrir forvitni eftir á. Er nú sósan farin að slettast víðar en maður hugði, ef fólk heldur að ráðherrar beri ekki ábyrgð, þegar innviðir landsins brotna og hrynja saman.

Hvar er valdið?

Hvar er valdið? Gæfi alvitur andi manni færi á einni spurningu um hrun landins, væri hún þessi. Hefur fólkið tekið valdið í sínar hendur með mótmælum? Þau hafa engan árangur borið utan að frelsa Bónusfánaberann. Hefur ríkisstjórnin valdið? Ekki Samfylkingarráðherrarnir, að minnsta kosti. Þeir geta ekki einu sinni látið reka þrjá embættismenn, sem þeir vilja burt. Samt standa þeir með pálmann í höndunum vegna fyrirlitningar fólks á Sjálfstæðisflokknum. Hefur þá forsætisráðherran valdið, sem misst hefur alla tiltrú því hann veldur engu? Hafa fjárglæframálamennirnir völdin, sem eru fallít með skuldir upp á hundruði eða þúsund milljarða? Hefur Alþjóða gjaldeyrissjóðurinn völdin, sem aldrei skiptir sér af pólitík? Hefur norskur herkænskuráðgjafi, sem búinn er að segja af sér völdin? Og svo að það sé nefnt, þó fáránlegt hljómi, hefur Alþingi völdin?

Enginn virðist hafa völdin. Ekki í augnablikinu. Hin formlegu völd, hversu veikum fótum sem þau standa, verða hins vegar ekki látin af hendi fyrr en í fulla hnefana. Handhafar þeirra eru ekki viðræðu um að koma til móts við eindregnar óskir landsmanna. Ríkisstjórninni allt...... eða ekkert.

Vonandi er leðjuslagurinn byrjaður

Jóni Ásgeiri verður yljað í Brennpunkt norska rískissjónvarpsins. Baugsmannasögu er nú slegið upp á vef NRK http://www.nrk.no/programmer/tv/brennpunkt/1.6322990. Þessa frásögn hafa Íslendingar áður heyrt hjá Sullenberg og Jónínu, sem sagt hafa frá kynnum sínum af Baugsmönnum. Kynnum sem byrjuðu í svo mikilli vinsemd, en snerust upp í fjandskap.

Athyglisvert er að sjá mjög snör viðbrögð ýmissa íslendinga sem gefa umsagnir á heimasíðu NRK. Þeir vísa þegar til stríðsins milli Davíðs og Baugsmanna og efast um vinnubrögð NRK. Telja að Brennpunktfólkið hafi fallið fyrir slefburi. Sem ný heimfluttum frá Noregi kæmi mér á óvart að þessi þáttur væri illa unnin. Brennpunkt fannst mér góður.

En er þetta ekki bara byrjunin á skemmtilegheitunum? Sjáum við ekki hér fingraför hins norska Aristotelesar sem kennir At-Geir Haarde herkænskuna og ætlar að gera hann að Alexander Mikla?

Almenningur er gáttaður á aðgerðaleysi stjórnvalda og skilur ekki hvers vegna ekki er hróflað við neinu,það gæti breyst. Vonandi er leðjuslagurinn byrjaður. Eigi að gera Jón Ásgeir að syndahafri ófaranna munu Baugsmenn svara. Samtryggingin, omerta, sem Egill Helgason talaði um (http://eyjan.is/silfuregils/2008/11/16/er-hannes-the-fall-guy/) brestur. Þá flýtur hroðinn upp í stórum stíl. Þetta er nauðsynlegur kafli í framvindu sögunnar um hrun Íslands. Það eru sameigninlegir hagsmunir allra, sem eitthvað hafa að fela að garfa ekki í málunum, en forsendan er að allir geti haldið áfram. Það sé eitthvað á því að græða að þegja.

Örlagaríkur laugardagur

"Af jarðarinnar hálfu/byrja allir dagar fallega" og svo var um gærdaginn. Nálægt hádegi fór ég á hægu skokki um um friðsælar götur og fann með mér einhvern fyrirboða um að nú færi að fjara aftur. Mótmælin í samfélaginu væru í rénun, menn sæju að krafan um kosningar í vor væri óraunsæ og myndu gefast upp á því að bifa níðþungri ríkisstjórn í vörn fyrir kerfinu, embættismönnunum og pukrinu. Kannski var það fyrirboði um miðstjórnafund Samfylkingarinnar sem fór að mér, en svo sannarlega ekki fyrirboði um aðra atburði dagsins.

Mótmælafundurinn í miðbænum var fjölmennari en áður, eins og verið hefur hvern laugardag. Ræðurnar verða líka beittari og áleitnari. Svo urðu þessir merkilegu atburðir við lögreglustöðina við Hlemm, þegar hundruðir manna sóttu að lögregluliðinu til að fá leystan úr haldi fánabera mótmælenda. Þó honum væri haldið inni á grundvelli vangoldinnar sektar, dettur víst engum í hug að andmæla því að tilgangur handtökunnar tengdist mótmælunum. En hver það var sem hjó á hnútinn með því að segjast greiða sjálfur vissu menn ekki. Í dag segir DV að það hafi verið háttsetturm maður í dómskerfinu. Var það einhver inni á lögreglustöðinni? Var þetta að undirlagi ráðherra, kannski hann sjálfur? Fánaberanum var sleppt út í fagnandi fjöldann.

Hann var þéttur, þátturinn hjá Silfur-Agli. Ólíkt fólk, en málflutningurinn er skýr og hangir saman. Efnahagskreppan, bankakreppan er bara hluti vandamálsins. Það ríkir pólitískt upplausnarástand með hrópandi vantrausti á ríkisstjórn og Alþingi. Þær litlu fréttir sem berast innan úr kerfinu segja að ekkert hafi breyst. Sömu bankamenn að afgreiða sömu kúnna með sama siðferðinu. Ekkert er á seyði varðandi rannsókn á vafasömum fyrri viðskiptum. Mótmælendur koma fram sem skynsamlegt og yfirvegað fólk, en málflutningurinn er róttækur. Valdið er fólkið! Þingið og ríkisstjórnin hafa það bara að láni var sagt. Nú er valdið að birtast á götunum og á fjöldafundunum og mun láta til sín taka. Það kemur fram fólk sem greinilega er knúið áfram af aðstæðunum, það getur ekki setið aðgerðalsut hjá. Sú skynsamlega ákvörun Nóvemberhópsins að sneiða hjá stjórnmálamönnum og hagsumnajöxlum hefur skilað árangri. Fram er komin trúverðug hreyfing almennings sem talar æ skýrara máli. Stjórnarflokkarnir eru komnir í nauðvörn án þess að hinir flokkarnir hafi við það fengið ókeypis far. Sjálfstarust mótmælenda eykst jöfnum höndum og þeir hafa sýnt hvers þeir eru megnugir.

Mótmælin munu augljóslega stigmagnast, þangað til þau bera áþreifanlegan árangur. Enn sem komið er hefur fólk sýnt mikla friðsemd, en undirniðri kraumar. Dragi ríksisstjórn og Alþingi ekki lærdóm af atburðum helgarinnar, verða harðari átök og verri á ábyrgð stjórnmálaforystunnar. Viðvaranir hafa nú heyrst og kröfurnar gufa ekki upp.

Tilvitnunin hér í upphafi er byrjunin á ljóðinu eitt, fremsta ljóði í fyrstu ljóðbók Péturs Gunnarssonar. Svona er áframhaldið: "Þolinmóð snýst hún og snýst/með tréin og höfin og vötnin/eyðimerkurnar og eldfjöllin/okkur tvö og ykkur hin/og öll dýrin" Þolinmæði jarðarinnar undir stjórnmálaflokkunum er þorrin og hún snýst ekki lengur.

Safnið stigum, kæru ráðherrar

Ingibjörg kona mín innti mig eftir efni blaðamannafundar Geirs og Sólrúnar í gær. Sem þriðja og síðasta lið nefndi Geir upplýsingavef forsætisráðuneytis. Alltaf að upplýsa almenning, það er móttóið! Af hverju er ekki gerður upplýsingavefur fyrir ráðherra og þigmenn til að upplýsa það fólk um hvernig fólk hefur það svaraði Ib.

Þetta er frábær hugmynd. Vefur handa framkvæmdavaldi gæti líka birt spurningar sem brenna á fólki. Ég sé að ýmsir bloggarar, þmt Egill í Silfrinu, eru að safna slíkum spurningum í sarpinn.
"Safnið stigum, kæru ráðherrar. Það verður hakað við hvert fullnægjandi svar".

Sérðu það sem ég sé?

Bókin "Sérðu það sem ég sé" er á náttborðinu. Snilldarlega vel skrifaðar sögur Þórarins Eldjárn um mörk veruleika og skáldskapar. Ekkert járntjald þarna á milli, en kalt stríð engu að síður. Ef ég ætti að senda ríkisstjórninni póstkort, væri þetta spurningin. Sérðu það sem ég sé? Ríkisstjórnin svarar um hæl: Látum sem ekkert sé. Gagnrýnin eins æpandi og hún verður hjá þessari þýlyndu þjóð og hún kemur úr öllum höfuðáttum gömlu stjórnmálanna. Allt venjulegt fók sér ekki bara peningakreppuna sem hið opinbera talar um, fólk sér samfélagshrun. Fólk sér kerfi spillingar afhjúpað. Spilltar peningastofnanir, spillt stjórnmál, spillt og útvaðið orðspor Íslands. Samt á sama pólitík, sömu fjármálamálamógúlar, sömu pólitíkusar að halda áfram.

Forysturáðherrarnir tala um traust, við verðum að byggja upp traust. Nú er búið að slá lán, það jafn bráðvantar ekki peninga lengur. Íslenskur almenningur borgar. Nú bráðvantar traust. Við eru beðin um að skaffa það líka með því að sætta okkur við orðinn hlut. Ekki kjósa, hætta sífra um nýtt fólk og nýja stefnu. Nú vantar gamla, góða, spaka, blinda íslenska traustið. Það er til í geymslum ríkisins, segja leiðtogarnir. Það er oní kjörkössunum frá því síðast. G-traust, endist í 4 ár.

Nei, gott fólk. Sjáiði ekki það sem ég sé?

Máninn líður, dauðinn ríður

Hafi einhver haldið að Geir Haarde hefði tak á taumunum við stjórn landsins sýna atburðir dagsins hið gagnstæða. Davíð Oddsson leikur sér eins og köttur að mús við að mana ríkisstjórnina. Nú þegar stjórnin hefur hrakist sneypulega til baka úr öngstræti sem hernaðaráætlun Davíðs kom henni í. Geir rykkir í taumana, en draugurinn tekur á móti. Góðan ásetning Geirs hefur enginn efað, en hver vill láta draug ráða för? Íslensk þjóð er stjörf af ótta.

Það eru margt líkt með leiðtogunum tveimur, Davíð Oddssyni og Jónasi frá Hrfilu. Því miður átti Sjálfstæðisflokkurinn hins vegar engan Hermann og engan Eystein. Þeir eiga hins vegar sinn Tryggva Þórhallsson, Stóra-Núllið.